Wyrok Sądu Pracy

III P 123/23 dnia 23 maja 2023 r.

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Sąd Rejonowy w Warszawie, ul. Marszałkowska 123, 23 maja 2023 r. Wydział Pracy

w składzie następującym:

Przewodniczący SSR Anna Kowalska

Protokolant Jan Nowak

po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2023 r. w Warszawie

przy udziale -

na rozprawie

sprawy z powództwa Anny Wiśniewskiej

przeciwko Firma "XYZ" Sp. z o.o. w Warszawie

o uchylenie kary nagany

1. uchyla karę nagany nałożoną na powódkę Annę Wiśniewską w dniu 1 marca 2023 r. przez pozwaną Firma "XYZ" Sp. z o.o. w Warszawie,

2. nakazuje ściągnąć od pozwanej Firma "XYZ" Sp. z o.o. w Warszawie na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Warszawie kwotę 300 (słownie: trzysta) złotych tytułem opłaty podstawowej od pozwu, której powódka nie miała obowiązku uiścić.

/-/ SSR Anna Kowalska

III P 123/23

UZASADNIENIE

Pozwem skierowanym do Sądu Rejonowego w Warszawie, Anna Wiśniewska wniosła o uchylenie kary nagany nałożonej na nią w dniu 1 marca 2023 r. przez pozwaną (pozew k. 2, protokół rozprawy k. 25).

W odpowiedzi na pozew Firma "XYZ" Sp. z o.o. w Warszawie wniosła o oddalenie powództwa w całości (odpowiedź na pozew k. 30).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Anna Wiśniewska jest zatrudniona w Firma "XYZ" Sp. z o.o. w Warszawie na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony począwszy od dnia 1 stycznia 2020 r. Na skutek pisma pozwanej o rozwiązaniu umowy o pracę za wypowiedzeniem z dnia 15 kwietnia 2023 r. umowa o pracę rozwiąże się z dniem 30 czerwca 2023 r. Powódka ostatnio była zatrudniona na stanowisku Specjalista ds. Personalnych, Dział Kadr. Do obowiązków powódki m.in. należało prowadzenie spraw personalnych z zabezpieczeniem i zapewnieniem tajności dokumentacji wszystkich pracowników pozwanej (umowa o pracę k. 5, upoważnienie k. 10, wyjaśnienia powódki k. 15, bezsporne).

Powódka na zasadzie wyłączności dysponowała kluczem od szafy metalowej, w której były przechowywane akta osobowe pracowników. Takie były ustalenia w zakładzie pozwanej. Klucz do szafy był jeden. W dniu 28 lutego 2023 r. powódka zwyczajowo zabrała klucz do szafy, wychodząc po pracy, do domu. Od następnego dnia do dnia 10 marca 2023 r. powódka przebywała na zwolnieniu lekarskim (upoważnienie k. 10, zwolnienie lekarskie k. 20, wyjaśnienia powódki k. 15, zeznania świadka Katarzyny Zielińskiej k. 35).

W dniu 10 marca 2023 r. powódka została wezwana przez zarząd pozwanej do pracy. Po zjawieniu się w pracy i zwrocie kluczy, powódka otrzymała od Prezesa zarządu pozwanej wcześniej przygotowaną karę nagany. Kara nagany dla powódki została uzgodniona przez zarząd pozwanej na początku marca 2023 r. Powódka złożyła sprzeciw od udzielonej kary, który został odrzucony przez pracodawcę (oświadczenie o nałożeniu kary porządkowej k. 40, sprzeciw k. 45, pismo k. 50, wyjaśnienia powódki k. 15, zeznanie w charakterze pozwanej Piotr Kowalski, k. 55, Maria Nowak k. 60).

Sąd ustalił powyższy stan faktyczny w oparciu o dowody powołane wyżej. Sąd nie dał wiary zeznaniom Piotra Kowalskiego odnośnie fragmentu, w którym zeznał, iż powódka przed wymierzeniem kary nagany miała możliwość wypowiedzenia się. W tych samych zeznaniach w swobodnej wypowiedzi Prezes zarządu pozwanej zeznał, iż powódka przyszła wręczyć mu klucze, na co on wręczył jej karę nagany. Również powódka stwierdziła, iż kara nagany była dla niej przygotowana wcześniej, natomiast formalnie została wręczona w tym dniu. Potwierdzeniem słów powódki są zeznania Marii Nowak, który stwierdził, iż decyzja, co do otrzymania kary nagany została podjęta przez Prezesa zarządu pozwanej w dniu 5 marca 2023 r.

Sąd zważył, co następuje:

W myśl art. 108 § 1 k.p. za nieprzestrzeganie przez pracownika ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy, przepisów przeciwpożarowych, a także przyjętego sposobu potwierdzenia przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności w pracy, pracodawca może stosować karę nagany. Pozwana w niniejszej sprawie zastosowała wobec powódki karę nagany za niepozostawienie w dniu 28 lutego 2023 r. w siedzibie pracodawcy kluczy od szafy z aktami osobowymi pracowników, co wobec udania się powódki od dnia następnego na zwolnienie lekarskie spowodowało niemożność dostania się pracowników do ww. szafy. Nałożenie kary nagany miało być reakcją na naruszenie przez powódkę obowiązków pracowniczych w postaci nieprzestrzegania ustalonej organizacji i porządku pracy.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż obowiązujący w pozwanej regulamin pracy nic nie mówi o kluczach od szafy poza obowiązkiem pracowniczym uporządkowania stanowiska pracy, wyłączenia komputera itp. Po drugie, jak wynika z zeznań Piotra Kowalskiego - osoby pełniącej do dnia 1 stycznia 2023 r. stanowisko Prezesa zarządu pozwanej - w zakładzie była od dawna ustalona praktyka (zwyczaj), iż kluczami od szafy z aktami dysponowała wyłącznie powódka. W ocenie Sądu, jeśli pozwana chciała ukarać powódkę za zabranie kluczy od szafy, to w pierwszej kolejności należało zmienić tą praktykę (zwyczaj), a następnie karać powódkę.

Kara nagany nie może być zastosowana po upływie 2 tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu obowiązku pracowniczego i po upływie 3 miesięcy od dopuszczenia się tego naruszenia. Kara może być zastosowana tylko po uprzednim wysłuchaniu pracownika. Jeżeli z powodu nieobecności w zakładzie pracy pracownik nie może być wysłuchany, bieg 2 tygodni terminu nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu do dnia stawienia się pracownika do pracy (art. 109 k.p.).

Gdy pracodawca podejmie wiadomość o naruszeniu obowiązku pracowniczego w czasie nieobecności pracownika, a w konsekwencji nie może go wysłuchać w ciągu 2 tygodni od powzięcia tej wiadomości, wówczas termin ten ulega przesunięciu i rozpoczyna swój bieg od powrotu pracownika do pracy.

Treść art. 109 § 2 interpretowana łącznie z art. 110 k.p., stanowiącym o obowiązku pracodawcy zawiadomienia pracownika o zastosowanej karze, prowadzi do wniosku, że przepisy te ustanawiają trzy etapy postępowania, których zachowanie w odpowiedniej kolejności decyduje o prawidłowości postępowania w sprawie ukarania pracownika. Pierwszym etapem jest wysłuchanie pracownika, (które musi być uprzednie w stosunku do zastosowania kary), drugim - podjęcie decyzji o zastosowaniu kary (po wysłuchaniu pracownika) i trzecim - zawiadomienie pracownika na piśmie o zastosowanej karze wraz ze wskazaniem rodzaju naruszenia obowiązku pracowniczego i daty jego popełnienia oraz pouczeniem o możliwości zgłoszenia sprzeciwu. Przedstawiona kolejność czynności ze strony pracodawcy, a zwłaszcza zapis w art. 110 k.p. o obowiązku zawiadomienia pracownika na piśmie o zastosowanej karze, świadczy o tym, że w sferze decyzyjnej wymierzenie ("zastosowanie") kary następuje w chwili podpisania pisma o ukaraniu, gdyż wtedy także decyzja - wewnętrzna wola przełożonego o ukaraniu otrzymuje swój zewnętrzny, formalny wyraz. Instytucja " wysłuchania pracownika" ma na celu z jednej strony - zobiektywizowanie decyzji przełożonego, z drugiej zaś strony - umożliwienie pracownikowi, przed uruchomieniem formalnego postępowania, złożenia wyjaśnień w istotnej dla niego sprawie. Dlatego też wysłuchanie pracownika musi być uprzednie w stosunku do zastosowania kary (vide wyrok SN z dnia 25 stycznia 1999 r. I PKN 555/98 OSNAP i US z 2000 r., Nr 16, poz. 624).

Należy zauważyć, iż Prezes zarządu pozwanej Firma "XYZ" Sp. z o.o. pismo o ukaraniu powódki naganą wręczył jej bez uprzedniego wysłuchania. Nawet, jeżeli przyjąć w sprawie, że wysłuchał ją, (czego Sąd nie podziela), to pismo zawierające oświadczenie o ukaraniu podpisał wcześniej. Instytucja "wysłuchania pracownika" ma na celu realizowanie funkcji ochronnej prawa pracy i nie może być sprowadzona wyłącznie do formalności. Brak uprzedniego wysłuchania pracownika stanowi formalne uchybienie w procesie zastosowania kary nagany.

Powyższe uchybienia pracodawcy przy stosowaniu kary porządkowej skutkowały jej uchyleniem wobec powódki, o czym Sąd orzekł w punkcie pierwszym wyr.

Na podstawie art. 113 ust. 1, art. 96 pkt 4 w zw. z art. 14 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Sąd nakazał pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa kwotę 300 złotych tytułem opłaty podstawowej od pozwu, której powódka nie miała obowiązku uiścić (punkt drugi wyr.)

/-/ SSR Anna Kowalska